Azerbaycan-Fas ilişkileri
 | |
 Azerbaycan |
 Fas |
|---|---|
Azerbaycan-Fas ilişkileri, Azerbaycan ve Fas arasındaki ikili ilişkilerdir. Azerbaycan'ın Rabat'ta bir büyükelçiliği vardır. Fas'ın Bakü'de bir büyükelçiliği vardır.
İki ülke tarım, enerji, ulaşım, eğitim, özel sektör, turizm, lojistik, telekomünikasyon, inşaat vb. alanlarda işbirliği yapmaktadır.[1][2]
Diplomatik ilişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]30 Aralık 1991'de Fas, Azerbaycan'ın bağımsızlığını tanıdı. Azerbaycan ve Fas arasındaki diplomatik ilişkiler 25 Ağustos 1992'de kuruldu.[1][3]
12 Aralık 1994'te Azerbaycan ve Fas Dışişleri Bakanlıkları arasında Kazablanka'da işbirliği protokolü imzalandı.[3]
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in Fas'a ilk resmi ziyareti 1994 yılında gerçekleşti.[4]
Azerbaycan'ın Fas'taki temsilciliği Eylül 2006'da açıldı. Fas'ın Azerbaycan Büyükelçiliği Kasım 2008'de açıldı.[5]
28 Eylül 2007'de Azerbaycan ve Fas arasında ikili işbirliğine ilişkin hükûmetlerarası komisyon kuruldu.[6]
Azerbaycan'ın Fas Büyükelçisi Ögtay Gurbanov'dur.[7] Fas'ın Azerbaycan Büyükelçisi Muhammed Adil Ambarch'tır.[8]
5 Mart 2018'de Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, Azerbaycanlı mevkidaşı Elmar Mammadyarov ile bir araya geldi. Bu görüşme sırasında, bir dizi anlaşmanın imzalandığı Hükûmetlerarası Komisyon toplantısı düzenlendi:
- Çifte vergilendirme ve vergi kaçakçılığının önlenmesine ilişkin sözleşme;
- Güvenlik ve suçla mücadele alanında işbirliğine ilişkin hükûmetlerarası anlaşma;
- Demiryolu kuruluşları arasında niyet protokolü;
- Azerbaycan Devlet Denizcilik Akademisi ile Fas Yüksek Deniz Araştırma Enstitüsü arasında niyet protokolü.[9]
30 Ekim 2018'de Azerbaycan Devlet Kamu Hizmeti ve Sosyal İnovasyon Ajansı ile Fas Hükûmeti arasında bir mutabakat zaptı imzalandı.[10]
Yasal çerçeve: Azerbaycan ve Fas arasında 20 belge imzalandı.
Ekonomik işbirliği
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi'ne göre, 2017 yılında ticaret hacmi yaklaşık 3,9 milyon ABD doları oldu.
Fas'taki petrol şirketleri Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) ile işbirliği yapmaktadır.
Ticaret cirosu (milyon ABD doları)
| Yıl | İthalat | İhracat | Ticaret cirosu |
|---|---|---|---|
| 2014 | 55,7 | 38,5 | 94,2 |
| 2015 | 4587,13 | 53,58 | 4640,71 |
| 2016 | 2838,30 | 00,00 | 2838,30 |
| 2017 | 3879,1 | 2,8 | 3881,9 |
| 2018 | 4445,7 | 0,4 | 4446,1 |
Kültürel Bağlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerbaycan Kültür Günleri düzenlendi 2-4 Mart 2008 tarihlerinde Rabat'ta Azerbaycan-Fas Dostluk Derneği kuruldu.[3]
Mart 2008'de iki ülke kültürlerarası işbirliği anlaşması imzaladı.[11]
16-19 Ekim 2009 tarihlerinde başkent Bakü'de Fas Kültür Günleri düzenlendi.[3]
26 Ekim - 1 Kasım 2010 tarihlerinde Rabat'ta Azerbaycan Kültür Günleri düzenlendi.[11]
Mart 2011'de Rabat'ta Azerbaycan ve Fas Gençlik ve Spor Bakanlıkları arasında işbirliği protokolü imzalandı.[12]
11-13 Kasım 2011 tarihlerinde Bakü'de Fas Kültür Günleri düzenlendi.
4-9 Ekim 2012 tarihlerinde, Fas Parlamentosu eski Başkanı A. Radi, Muhammed Üniversitesi Rektörü ve Diplomatik Girişim Başkanı A. Gabek, Bakü'de düzenlenen İkinci Uluslararası İnsani Yardım Forumu'na katılmak üzere Azerbaycan'ı ziyaret etti.
Ocak 2015'te, Rabat'taki Muhammed Üniversitesi Filoloji Fakültesi, Azerbaycan dili ve kültürü üzerine eğitimler düzenledi ve programlar hazırladı.
Mayıs 2015'te, Azerbaycan Cumhuriyeti Dinî Dernekler Devlet Komitesi ve İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün girişimiyle bir konferans düzenlendi. Rabat'ta "Müslüman dünyasında dinler arası diyalog ve kültürlerin karşılıklı anlayışını teşvik etme modelleri" konulu bir konferans düzenlendi. Konferansa ISESCO temsilcileri, Azerbaycan'ın dini kuruluşlarla çalışma Devlet Komitesi temsilcileri, Azerbaycan, Çin, Malezya ve Türkiye'nin Fas büyükelçileri, diplomatik temsilciler, Fas-Azerbaycan dostluk derneği üyeleri vb. katıldı. Ayrıca "Azerbaycan – İslam kültürünün incisi" sergisi düzenlendi.[13]
2019 yılında Azerbaycan'ın Genja şehri ile Fas'ın Marakeş şehri arasında kardeş şehir ilişkisi kurulması olasılığı görüşüldü.[14]
Azerbaycan Ulusal Müzesi Müdürü ile Fas Kültür, Gençlik ve Spor Bakanı Alhasan Abyaba arasındaki görüşmenin bir parçası olarak, ülkeler arasında kültür alanında bir işbirliği programı hazırlanmış ve görüşülmüştür. Ardından Şirin Melikova ile Fas Ulusal Müze Vakfı Başkanı Mehdi Gotbi arasında bir görüşme yapılmıştır. Ortak projeler görüşülmüş ve bir işbirliği muhtırası imzalanmıştır.[15]
Adalet
[değiştir | kaynağı değiştir]Mart 2011'de Fas Adalet Bakanı Mohammad Nasir Azerbaycan'ı ziyaret etmiştir. Görüşmeler sırasında taraflar, ilk devletlerarası iade anlaşmaları, medeni ve ticari konularda hukuki işbirliği, ceza davalarında karşılıklı hukuki yardım ve her iki ülkenin adalet bakanlıkları arasındaki işbirliği anlaşmaları taslaklarını görüşmüşlerdir. Avukatlar için eğitim verilmesinin önemi vurgulandı.[4]
Uluslararası işbirliği
[değiştir | kaynağı değiştir]Uluslararası alanda ülkeler arasındaki işbirliği çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir: İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), BM, vb.[7][16]
Fas, Dağlık Karabağ ihtilafı konusunda Azerbaycan'ın tutumunu desteklemektedir.[7] Azerbaycan, Batı Sahra sorunu konusunda Fas'ın tutumunu desteklemektedir.[17]
21 Şubat 2012'de, İslam Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı'nın (İSK) çocuklardan sorumlu bakanlarının beşinci konferansı başkent Rabat'ta düzenlendi. Azerbaycan Aile, Kadın ve Çocuk İşleri Devlet Komitesi Başkanı Hicran Hüseyinova Fas'a çalışma ziyareti gerçekleştirdi. ISESCO Genel Direktörü Abdulaziz al-Tuwaijri ile ikili bir görüşme gerçekleştirildi. Heydar Aliyev Vakfı tarafından uygulanan "Yeni Azerbaycan için yeni bir okul", "Yatılı okulların ve yetimhanelerin geliştirilmesi", "Görme yeteneğini kaybetmiş ve görme engelli kişilerin bilgi ve iletişim teknolojilerine erişiminin sağlanması" gibi projelerin önemi vurgulandı.[18]
Ekim 2018'de, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) üye devletlerinin Cenevre'deki 58. Genel Kurul toplantısında, Azerbaycan Fikri Mülkiyet Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı Kamran İmanov, Azerbaycan'ın, görme engellilerin ve görme bozukluğu olanların basılı bilgilere erişimini kolaylaştırmaya yönelik Fas Anlaşması'na katıldığını duyurdu.[19]
12 Haziran 2018'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, "Görme engelliler ve görme yetisi olmayanlar için yayınlanmış eserlere erişimi kolaylaştırmaya ilişkin Fas Anlaşması'na katılım" yasasını imzaladı. Bu anlaşma 24 Aralık 2018'de yürürlüğe girdi.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerbaycan'ın Fas Büyükelçiliği
Kaynaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Азербайджан и Марокко расширят сотрудничество в нескольких ключевых сферах". www.belta.by (Rusça). 6 Mart 2018. 3 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Азербайджан и Марокко в I полугодии планируют подписание новых соглашений для расширения сотрудничества – посол в Баку". interfax.az. 27 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ a b c d "İKİTƏRƏFLİ MÜNASİBƏTLƏR". rabat.mfa.gov.az. 19 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ a b "Между Азербайджаном и Марокко подписаны первые межгосударственные договора". azertag.az (Rusça). Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Diplomatic relations between Azerbaijan and Morocco".[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Morocco". mfa.gov.az. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ a b c "Азербайджан и Марокко обсудили военное сотрудничество". Armiya.Az (İngilizce). 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Назначен новый посол Марокко в Азербайджане" (Rusça). 3 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Azerbaijan-Morocco".
- ^ "Official web-site of President of Azerbaijan Republic – NEWS » Receptions". en.president.az (İngilizce). Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ a b Узел, Кавказский. "В Марокко проходят Дни культуры Азербайджана". Кавказский Узел. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Азербайджан посетили студенты из Марокко". AZE.az (İngilizce). 6 Eylül 2012. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ Vesti.az (16 Mayıs 2015). "В Марокко рассказали о толерантности в Азербайджане". vesti.az (Rusça). Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "У Одессы появятся новые побратимы в Грузии, Азербайджане и Марокко : Одесса : Новости : Викна-Одесса". Викна-Одесса: Художественная интернет-галерея. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ Асадова, Ирада (28 Ocak 2020). "Азербайджан и Марокко начинают активное сотрудничество". Зеркало.az (Rusça). Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Welcome to Heydar Aliyevs Heritage Research Center". lib.aliyev-heritage.org. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Посол Азербайджана в Марокко встретился с главой Палаты представителей страны". AZE.az (İngilizce). 15 Mart 2012. Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ "Государственный комитет Азербайджанской Республики по Проблемам Семьи, Хенщин и Детей – B Рабате (Марокко) состоялась V конференция ответственных министров по вопросам детей Исламской организации образования, науки и культуры (ИСЕСКО)". scfwca.gov.az (İngilizce). Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.
- ^ Vzglayd.az. "Азербайджан присоединился к Марокканскому договору" (Rusça). Erişim tarihi: 18 Eylül 2020.