Azerbaycan-Litvanya ilişkileri

Azerbaycan-Litvanya ilişkileri, Azerbaycan ve Litvanya arasındaki ikili ilişkileri ifade eder. Her iki ülke de Sovyetler Birliği Cumhuriyetleri idi ve Sovyet Sonrası devletlerdir.

Diplomatik ilişkiler

Azerbaycan hükûmeti, Litvanya'nın bağımsızlığını 10 Eylül 1991'de tanıdı. Litvanya hükûmeti ise Azerbaycan'ın bağımsızlığını 20 Aralık 1991'de tanıdı.

Azerbaycan ve Litvanya arasındaki diplomatik ilişkiler 27 Kasım 1995'te kuruldu.

Litvanya'nın Bakü'deki Konsolosluk Dairesi 27 Mart 1991'den beri faaliyet göstermektedir. 2010 yılında, hükûmetler arası ekonomik işbirliği Komisyonu kuruldu. Bugüne kadar bu Komisyonun beş toplantısı yapıldı.

Azerbaycan'ın 6 Eylül 2007'den beri (Vilnius) Litvanya'da temsilcilik ofisi bulunmaktadır; aynı şekilde Litvanya'nın da 3 Nisan 2007'den beri (Bakü) Azerbaycan'da temsilcilik ofisi bulunmaktadır.

Valdas Lastauskas, Litvanya'nın Azerbaycan'daki olağanüstü Büyükelçisidir. Azerbaycan'ın Litvanya Büyükelçisi ise Hasan Mammadzade'dir.

Litvanya'nın Azerbaycan Büyükelçiliği, Litvanya Devlet Arşivi ve Azerbaycan'ın çeşitli arşivleriyle ortak faaliyetler yürütmektedir.

6 Nisan 2009'da Litvanya Dışişleri Bakanı Vigaudas Usackas, Bakü'de Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından iki bakan ortak bir basın toplantısı düzenledi.

Parlamentolararası dostluk grubu "Litvanya-Azerbaycan" faaliyet göstermektedir. Bu grubun başkanı Valerius Simulik'tir.

Azerbaycan ve Litvanya arasında 38 belge imzalandı.

Üst Düzey Ziyaretler

Devlet Başkanları

1. 13 Ekim 2005 – Litvanya Cumhurbaşkanı V. Adamkus'un Azerbaycan'a çalışma ziyareti.
2. 8-9 Haziran 2006 – Litvanya Cumhurbaşkanı V. Adamkus'un Azerbaycan'a resmi ziyareti.
3. 19-21 Haziran 2007 – Litvanya Cumhurbaşkanı V. Adamkus'un GUAM Zirvesine katılmak üzere çalışma ziyareti.
4. 13-14 Eylül 2007 – Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Litvanya'ya resmi ziyareti.
5. 10-11 Ekim 2007 – Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Vilnius'ta düzenlenen Enerji Zirvesi'ne katılmak üzere Litvanya'ya yaptığı çalışma ziyareti.
6. 13-14 Kasım 2008 – Azerbaycan Cumhurbaşkanı V. Adamkus'un Bakü'de düzenlenen Enerji Zirvesi'ne katılmak üzere Azerbaycan'a yaptığı çalışma ziyareti.
7. 2-3 Mayıs 2011 – Litvanya Cumhurbaşkanı Dalia Grybauskaitė'nin Azerbaycan'a yaptığı resmi ziyaret.
8. 28-29 Kasım 2013 – Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Vilnius Zirvesi'ne katılmak üzere Litvanya'ya yaptığı çalışma ziyareti.

Parlamento Başkanları

1. 5-7 Haziran 2005 – Litvanya Meclisi Başkanı A. Paulauska'nın Azerbaycan'a yaptığı resmi ziyaret.
2. 14-16 Mayıs 2009 – Azerbaycan Milli Meclisi Başkanı O. Asadov'un Litvanya'ya resmi ziyareti.
3. 8-11 Şubat 2011 – Litvanya Seimas Başkanı I. Degutienen'in Azerbaycan'a resmi ziyareti.
4. 18-22 Ekim 2017 – Litvanya Seimas Başkan Yardımcısı I. Shiauliene'nin Azerbaycan'a resmi ziyareti.

Başbakanlar

1. 1-3 Nisan 2004 – Azerbaycan Başbakanı Artur Rasizade'nin Litvanya'ya resmi ziyareti.
2. 21-22 Nisan 2008 – Litvanya Başbakanı G. Kirkilas'ın Azerbaycan'a resmi ziyareti.
3. 5 Temmuz 2011 – Litvanya Başbakanı A. Kubilius'un Azerbaycan'a resmi ziyareti.
4. 7-9 Nisan 2013 – Litvanya Başbakanı Algirdas Butkevitsis'in Bakü'de düzenlenen Küresel Ekonomik Forum'a katılmak üzere Azerbaycan'a yaptığı çalışma ziyareti.

Bakanlar

1. Azerbaycan Adalet Bakanı F. Mammadov 2001 yılında Litvanya'yı ziyaret etti.
2. Litvanya Dışişleri Bakanları 2002, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014 yıllarında Azerbaycan'ı ziyaret etti.
3. Azerbaycan Savunma Bakanları 2002, 2004, 2012, 2014, 2015 yıllarında Litvanya'yı ziyaret etti.
4. Litvanya Adalet Bakanı V. Makiavich 2002 yılında Azerbaycan'ı ziyaret etti.
5. Litvanya Savunma Bakanları 2003, 2007 yıllarında Azerbaycan'ı ziyaret etti.
6. Dışişleri Bakanı Elmar Mammadyarov 2011 ve 2017 yıllarında Litvanya'yı ziyaret etti.

Parlamentolararası İlişkiler

Azerbaycan ve Litvanya arasındaki parlamentolararası ilişkiler çalışma grubu 8 Nisan 2011 tarihinde kurulmuştur. Grubun başkanlığını Kamran Nabizadeh yapmaktadır.

Litvanya-Azerbaycan parlamentolararası dostluk grubu 28 Ekim 2012 tarihinde kurulmuş olup 49 üyeden oluşmaktadır. Grubun başkanlığını Juras Pozhela yapmaktadır.

2011 ve 2013 yıllarında, parlamentolararası dostluk grubunun başkanı Fuad Muradov Litvanya'yı ziyaret etti.

Ekonomik İşbirliği

Nisan ayında18 Şubat 2009'da Azerbaycan ve Litvanya arasında siyasi diyaloğu derinleştirmeye yönelik bir Mutabakat Zaptı imzalandı. Aynı gün, Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı'nın mali desteğiyle Bakü'de 20 şirketin katılımıyla ortak bir Azerbaycan-Litvanya iş forumu düzenlendi.

Şubat 2011'de ise 40 Litvanya şirketinin katılımıyla ortak bir Azerbaycan-Litvanya iş forumu düzenlendi.

Azerbaycan, Litvanya'nın turizm sektörüne ağırlıklı olarak yatırım yapmaktadır.

2013 yılının başlarında, 78. uluslararası "Yeşil Hafta" fuarı sırasında taraflar, tarım alanında ortak faaliyetlerin geliştirilmesi için yasal bir çerçeve oluşturulmasına ilişkin bir belge imzaladılar.

İstatistiklere göre, 2017 yılında karşılıklı ticaret cirosu 34,8 milyon euro'ya ulaştı. Azerbaycan'a ihracat 32,6 milyon euro, Azerbaycan'dan ithalat ise 2,2 milyon euro oldu.

17-19 Eylül 2019 tarihlerinde, Azerbaycan Kalkınma Ajansı (AIDA) küçük ve orta ölçekli işletmelerinin temsilcileri Litvanya'ya bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi. Çevre sistemlerinin dijital yapılarının işleyişi, deneyim paylaşımı, nitelikli çalışanların eğitimi vb. konular ele alındı. Ekim 2019'da, Litvanya Sosyal Güvenlik ve Çalışma Bakanı Linas Kukuraitis'in Azerbaycan'a yaptığı çalışma ziyareti sırasında, sosyal güvenlik alanında iş birliği anlaşması imzalandı. Çocuk haklarının korunması alanındaki iş birliği perspektifleri görüşüldü. Ortak ikiz projeler uygulanmaktadır.

Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) de iş birliği için öncelikli bir alandır. Nisan 2012'de Azerbaycan ve Litvanya, BİT alanında iş birliği anlaşması imzaladı. İş birliği, "e-devlet" oluşturmayı ve elektronik dijital imza kullanmayı içeriyordu.

Ekonomik Anlaşmalar

1. 30 Kasım 1992'de Azerbaycan Hükûmeti ve Litvanya Hükûmeti, 1993 yılı için ticaret ve ekonomik iş birliği anlaşması imzaladı;
2. 2004 yılında Azerbaycan Hükûmeti ve Litvanya Hükûmeti, Vilnius'ta gelir ve mülk vergilerinde çifte vergilendirmenin önlenmesi ve vergi kaçakçılığının engellenmesi konusunda bir Sözleşme imzaladı.
3. 21 Nisan 2008'de Azerbaycan Hükûmeti ve Litvanya Hükûmeti, Bakü'de ekonomik, endüstriyel ve enerji işbirliği konusunda bir anlaşma imzaladı.
4. 18 Ocak 2013'te Azerbaycan Tarım Bakanlığı ve Litvanya Tarım Bakanlığı Berlin'de tarım alanında iş birliği anlaşması imzaladı.

Şu anda Azerbaycan'da programlama, ticaret, tarım, iletişim vb. alanlarda faaliyet gösteren 19 Litvanyalı şirket bulunmaktadır.

Ticaret cirosu (milyon ABD doları cinsinden)

Yıl	Ticaret cirosu	İhracat	İthalat	Denge
2014	43,0	1,0	42,0	- 41,0
2015	68,3	31,2	37,1	- 5,9
2016	31,8	3,1	28,7	- 25,6
2017	26,2	2,3	23,9	-21,6
2018	39,6	19,5	20,1	-0,6

Azerbaycan, Litvanya'ya petrol, ekipman, işleme makineleri, meyve ve sebze, inşaat malzemeleri (çimento) vb. mallar ihraç etmektedir.

Litvanya, Azerbaycan'a ağırlıklı olarak gıda, süt ürünleri, ekipman, inşaat malzemeleri (ahşap) vb. ihraç etmektedir.

Ulaşım

Azerbaycan-Litvanya işbirliğinin ana yönlerinden biri ulaşım, özellikle de demiryolu iletişimidir.

2016 yılında Azerbaycan şirketi "Karvan Lojistik", Litvanya'nın "Viking" projesine bağlandı.

Nisan 2016'da, Azerbaycan şirketi "ADY Express" ile "Litvanya Demiryolları" anonim şirketi arasında Vilnius'ta iki ülke arasında kargo taşımacılığı anlaşması imzalandı.

Askeri-teknik işbirliği

28 Ağustos 2002'de, iki devletin Savunma Bakanları arasında askeri işbirliği kurulmasına ilişkin bir anlaşma imzalandı.

Uluslararası İşbirliği

Uluslararası alanda işbirliği, çeşitli uluslararası kuruluşlar çerçevesinde yürütülmektedir: Avrupa Konseyi, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), vb.

Litvanya, Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ ihtilafı konusundaki tutumunu desteklemektedir.

Şubat 2020'de Litvanya Seimas'ı, Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü destekleyen bir belge kabul etti.

Kültürel Bağlar

Şubat 2011'de, iş forumu sırasında, Litvanya İş Konfederasyonu ve Vilnius Üniversitesi ile Azerbaycan'daki yükseköğretim kurumları arasında bir anlaşma imzalandı.

2011 yılında Litvanya İş Konfederasyonu Genel Müdürü A. Akstinas ile Azerbaycan Ulusal Girişimciler Konfederasyonu Başkanı M. Musayev arasında ikili bir anlaşma imzalandı.

2011 yılında, Vilnius Üniversitesi yönetimi ile Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi (ANAS) Sibernetik Enstitüsü Direktörü T. Aliyev arasında bir iş birliği anlaşması imzalandı.

Aynı yıl, Litvanya şirketi Inta ile Azerbaycan şirketi Kiber Ltd. arasında ortak bilimsel çalışma anlaşması imzalandı.

Azerbaycan'ın Gazakh ve Ağstafa bölgeleri, Litvanya'nın Trakai ve Birştonas bölgeleriyle kardeş şehir statüsündedir. Şamkir ve Siauliai de kardeş şehir statüsündedir.

Litvanya'daki yükseköğretim kurumlarında yaklaşık 200 Azerbaycanlı öğrenci eğitim görmektedir. Vilnius Pedagoji Üniversitesi'ndeki sınıflardan biri Azerbaycanlı şair ve düşünür Nizami Ganjavi'ye adanmıştır.

Vilnius Üniversitesi'ndeki ofislerden birinin adı "Azerbaycan"dır.

Beş Litvanyalı bilim insanı, Azerbaycan'daki 2014-2016 araştırma değişim programına katılmıştır.

Ağustos 2012'de Bakü'de ortak bir Azerbaycan-Litvanya gençlik yaz kampı başlatıldı.

Şubat 2018'de Vilnius'ta Gara Garayev'in 100. yıldönümü kutlandı.

Litvanya Azerbaycanlıları Topluluğu

1988 yılında, Litvanya Kültür Vakfı bünyesinde Litvanya'da "Odlar Yurdu" adlı bir Azerbaycanlılar topluluğu kuruldu. Bu Topluluk, Litvanya Koordinasyon Uluslararası Birliği'nin (1988-1992) kurulmasına katkıda bulundu.

Topluluk Başkanı'nın girişimiyle, Ocak 1991'de Vilnius Katedrali Bazilikasında Katolikler ve Müslümanların ortak bir ayini düzenlendi; bu ayin, Ocak 1990'da Bakü'de ve Ocak 1991'de Vilnius'ta ölenlerin anısına adanmıştı.

1992'den 1995'e kadar, Litvanya Azerbaycanlıları topluluğunda Azerbaycan'ın bir temsilcilik ofisi faaliyet gösterdi. 6 Ekim 1992'de, Azerbaycanlılar topluluğunun başkanı Mahir Gamzayev, Azerbaycanlıların işleri ve Litvanya ile Azerbaycan arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması için Litvanya'daki Azerbaycan'ın tam yetkili temsilcisi olarak atandı.

1997 yılında, Litvanya'daki Azerbaycanlılar topluluğu "Odlar Yurdu", Litvanya'daki Azerbaycanlılar Topluluğu olarak yeniden adlandırıldı. Topluluğun ana amacı, Litvanya'da yaşayan Azerbaycanlıların kimliğinin geliştirilmesi ve korunması, yerel halkla bütünleşmeleri vb.dir.

Yerleşik diplomatik misyonlar

• Azerbaycan'ın Vilnius'ta bir büyükelçiliği bulunmaktadır.
• Litvanya'nın Bakü'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır.

• 
  Vilnius'taki Azerbaycan Büyükelçiliği

Ayrıca bakınız

• Azerbaycan'ın Dış İlişkileri
• Litvanya'nın Dış İlişkileri