Azerbaycan-Portekiz ilişkileri
Azerbaycan ve Portekiz arasındaki diplomatik ilişkiler, Portekiz'in Azerbaycan'ın bağımsızlığını tanımasının ardından 1992 yılında kurulmuştur.
Genel Bakış
[değiştir | kaynağı değiştir]Portekiz, Azerbaycan'ın bağımsızlığını 7 Ocak 1992'de tanıdı. 4 Ağustos 1992'de Azerbaycan ve Portekiz arasında diplomatik ilişkiler kuruldu.[1]
Azerbaycan'ın Fas Büyükelçisi Tarık Aliyev, 21 Aralık 2012'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Portekiz Büyükelçisi olarak atandı. Aliyev, 14 Ocak 2013'te Portekiz Cumhurbaşkanı Aníbal Cavaco Silva'ya güven mektuplarını sundu.[2] Portekiz'in Türkiye Büyükelçisi aynı zamanda Azerbaycan Büyükelçisi olarak da görev yapmaktadır. Paula Leal da Silva, itimatnamesinin 26 Mart 2017'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından kabul edilmesinden bu yana Portekiz'in Azerbaycan Büyükelçisidir.[3]
2015 yılında Portekiz'in Azerbaycan'daki Diplomatik Misyonu faaliyete geçmiştir.[4] Maslahatgüzarı Jorge Gabriel Silva da Fonseca'dır.[5]
Murad Rahimov, Eylül 2011'de Azerbaycan'da Portekiz Fahri Konsolosu olarak atandı.[2][6]
Üst Düzey Ziyaretler
[değiştir | kaynağı değiştir]1994 yılında, Budapeşte'deki AGİT zirvesi sırasında, eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Heydar Aliyev, Portekiz hükûmeti başkanıyla görüştü. Ekim 1995'te H. Aliyev, New York'ta Portekiz Cumhurbaşkanı Mario Soares ile görüştü.[7]
Haydar Aliyev, 2-3 Aralık 1996 tarihlerinde düzenlenen AGİT Lizbon Zirvesi'ne katılmak üzere Portekiz'i ziyaret etti. Bu ziyaret sırasında Haydar Aliyev, Portekiz Başbakanı António Guterres ile görüştü. Eski Portekiz Dışişleri Bakanı Jaime Gama ise Temmuz 2001 ve Mart 2002'de Azerbaycan'ı ziyaret etti. Luís Amado Temmuz 2010'da Azerbaycan'ı ziyaret etti.
26-30 Kasım 2001 tarihlerinde, Kültür Bakan Yardımcısı S. Mammadaliyeva, Avrupa Konseyi ve Portekiz Ekoloji Bakanlığı tarafından Lizbon'da düzenlenen "Bölgesel projeler: Avrupa'da ekoloji ve kültürel mirasın korunması" uluslararası konferansına katıldı.
27-28 Nisan 2008 tarihlerinde, Portekiz'in Azerbaycan Büyükelçisi Jose Manuel de Carvalo Lameiras, Bakü'yü ziyaret etti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 20-21 Kasım 2010 tarihlerinde düzenlenen 2010 Lizbon Zirvesi'ne katılmak üzere Portekiz'i ziyaret etti. Azerbaycan temsilcilerinin ziyareti sırasında, diplomatik pasaport sahipleri için vize muafiyeti konusunda Portekiz ve Azerbaycan arasında bir anlaşma imzalandı.
5-7 Eylül 2011 tarihlerinde, Azerbaycan'ın 2012-2013 dönemi için BM Güvenlik Konseyi'nde geçici üyelik adaylığı konusunda Portekiz'in desteğini almak amacıyla Büyükelçi S. Agabekov Lizbon'a bir ziyaret gerçekleştirdi.
Portekiz Dışişleri Bakanı Paulo Portas Haziran 2012'de Azerbaycan'a resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.[2]
24-29 Ekim 2013 tarihlerinde Azerbaycan Milli Meclisi üyesi Rafael Huseynov, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Kültür, Bilim, Eğitim ve Medya Komitesi toplantısına katılmak üzere Lizbon'u ziyaret etti.
3-6 Mart 2014 tarihlerinde Azerbaycan Devlet Petrol Fonu İcra Direktörü Ş. Movsumov başkanlığındaki bir heyet Lizbon'u ziyaret etti.[7]
Parlamentolar Arası İlişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]İki ülke arasındaki parlamentolar arası işbirliği, Azerbaycan'dan Azerbaycan-Portekiz Parlamentolar Arası İlişkiler Çalışma Grubu tarafından yürütülmektedir. Milli Meclis, 5 Aralık 2000 tarihinde Azerbaycan-Portekiz parlamentolar arası ilişkiler Çalışma Grubu'nu kurmuştur.[8] Milli Meclis'nin 4 Mart 2016 tarihli kararına göre, Azerbaycan-Portekiz parlamentolar arası ilişkiler Çalışma Grubu'nun başkanı Ağiya Nahçıvanlı'dır.[9]
Ekonomik İlişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerbaycan ve Portekiz arasındaki ikili mal ticareti Ocak-Eylül 2017 döneminde 352,62 milyon ABD doları tutarında gerçekleşti. Azerbaycan'ın ithalat hacmi 7,33 milyon ABD doları, ihracatı ise 345,29 milyon ABD doları oldu. Aynı dönemde (Ocak-Eylül 2017), Portekiz'in Azerbaycan'ın dış ticaret cirosundaki payı %2,46 olup, bunun %0,12'si ithalat, %4,24'ü ise ihracattan kaynaklanmaktadır.[10] Azerbaycan-Portekiz iş forumu, Azerbaycan İhracat ve Yatırım Teşvik Vakfı (AZPROMO) tarafından Azerbaycan Ekonomik Kalkınma Bakanlığı'nın desteğiyle Haziran 2012'de Bakü'de düzenlendi.[2]
| Azerbaycan ve Portekiz arasındaki ticaret hacmi
(bin ABD doları cinsinden) | |||
| Yıl | İthalat[11] | İhracat[12] | Ticaret Ciro[13] |
| 2002 | 1,928.3 | 2,983.8 | 4,912.1 |
| 2003 | 266.3 | 30.7 | 297.0 |
| 2004 | 1,901.3 | 2,932.9 | 4,834.2 |
| 2005 | 6,229.4 | 8,545.7 | 14,775.1 |
| 2006 | 3,153.2 | 19,215.1 | 22,368.3 |
| 2007 | 5 093,8 | - | 5,093.8 |
| 2008 | 4 566,3 | 260,991.8 | 265,558.1 |
| 2009 | 1 183,1 | 28.456,7 | 29.639,8 |
| 2010 | 753,8 | 224.613,5 | 225.367,3 |
| 2011 | 2.594,8 | 324.860,0 | 327.454,9 |
| 2012 | 2.913,6 | 243.085,1 | 245.998,7 |
| 2013 | 2.443,1 | 525.759,4 | 528.202,5 |
| 2014 | 6.489,3 | 552.149,5 | 558.638,8 |
| 2015 | 26.204,5 | 368.874,4 | 395.078,9 |
| 2016 | 10.989,9 | 257.147,3 | 268.137,2 |
| stat.gov.az adresinden alınmıştır | |||
Yerleşik diplomatik misyonlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azerbaycan, Fas'ın Rabat şehrindeki büyükelçiliği aracılığıyla Portekiz'e akredite edilmiştir.
- Portekiz, Türkiye'nin Ankara şehrindeki büyükelçiliği aracılığıyla Azerbaycan'a akredite edilmiştir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Azerbaijan – Portugal relations" (PDF). www.mfa.gov.az. Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ a b c d "Bilateral relations". rabat.mfa.gov.az. 19 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ "Ilham Aliyev accepted credentials of incoming Portuguese Ambassador". en.president.az – Official web-site of President of Azerbaijan Republic (İngilizce). Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ "Portugal`s diplomatic mission opens in Azerbaijan". AZERBAIJAN STATE NEWS AGENCY (İngilizce). Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ "Azerbeijão". idi.mne.pt (Portekizce). 11 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ "Azerbaijão". Portal das Comunidades Portuguesas (Portekizce). 9 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ a b "İKİTƏRƏFLİ MÜNASİBƏTLƏR". rabat.mfa.gov.az. 19 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2020.
- ^ ""Law on the establishment of working groups on inter-parliamentary relations of Milli Majlis of the Republic of Azerbaijan"". e-qanun.az. 27 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ ""Law on the appointment of heads of working groups on inter-parliamentary relations of Milli Majlis of the Republic of Azerbaijan"". e-qanun.az. 27 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018.
- ^ ""Trade relations of the Republic of Azerbaijan with the Republic of Portugal for 2017"". www.economy.gov.az (Azerice). 20 Mayıs 2017. Erişim tarihi: 30 Mart 2018.
- ^ "Foreign trade of Azerbaijan – Foreign trade by countries – Imports by countries". The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan (İngilizce). Erişim tarihi: 30 Mart 2018.
- ^ "Foreign trade of Azerbaijan – Foreign trade by countries – Exports by countries". The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan (İngilizce). Erişim tarihi: 30 Mart 2018.
- ^ "Foreign trade of Azerbaijan – Foreign trade by countries – Trade turnover by countries". The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan (İngilizce). Erişim tarihi: 30 Mart 2018.