Azerbaycan-Romanya ilişkileri
Azerbaycan |
Romanya |
|---|---|
Azerbaycan ve Romanya arasında dış ilişkiler mevcuttur. Azerbaycan'ın Bükreş'te bir büyükelçiliği vardır. Romanya'nın ise Bakü'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ekim 2004'te Romanya'yı ziyaret etmiş ve iki ülke bugüne kadar elliden fazla ayrı anlaşma imzalamıştır.[1]
Her iki ülke de Avrupa Konseyi'nin tam üyesidir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]İki ülke arasındaki ilişkiler, Uzun Hasan ve Moldova prensi III. Stephen'ın askeri işbirliği anlaşması imzaladığı 15. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Bu işbirliği, Safavid İran döneminde de devam etmiştir. Azerbaycan'daki ilk matbaanın Prens Dimitrie Cantemir'in yardımıyla ortaya çıktığına inanılıyor. Dimitrie, Büyük Petro'ya Hazar Denizi topraklarına yaptığı yolculukta eşlik ederken, krala hitaben yerel halka yönelik çağrı metnini Azerbaycan dilinde yazdı. Birinci Dünya Savaşı'nda Romanya Krallığı Müttefikler safında, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti ise Merkezi Güçler safında yer aldı.
Romanya, Azerbaycan'ın bağımsızlığını 11 Aralık 1991'de resmen tanıdı. Azerbaycan'daki Romanya Büyükelçiliği 3 Kasım 1998'de, Romanya'daki Azerbaycan Büyükelçiliği ise 19 Mayıs 2001'de açıldı. Daniel Cristian Ciobanu, Azerbaycan'daki Romanya Büyükelçisi ve Farid Abdinbayov ise Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın 27 Haziran 2013 tarihli kararnamesiyle atanan Romanya'daki Azerbaycan Büyükelçisidir.[2]
İki ülke 19 Haziran 1992'de diplomatik ilişkiler kurdu. İki ülke birçok alanda ortak noktalara sahip olsa da, ana odak noktası ticaret ve enerji bağlantıları olmuştur.[3] Bu bağların daha da geliştirilmesi ve ikili ticaretin artırılması konusunda sık sık görüşmeler yapılmış olup, Azerbaycan'dan kaynaklanan ticaret hacmi (161 milyon dolar), Romanya'dan kaynaklanan ticaret hacminin (31,83 milyon dolar) yaklaşık beş katıdır.[4][5]
Mevcut bir üye olarak Romanya, Azerbaycan'ın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO) gelecekteki üyeliğinin güçlü bir savunucusu olmuş ve ülkenin özellikle Afganistan'a yönelik ticaret ve denizcilik açısından stratejik önemine dikkat çekmiştir.[6]
Anlaşmalar
[değiştir | kaynağı değiştir]2000 yılında Azerbaycan ve Romanya ikili savunma işbirliği anlaşması imzaladı,[7] bunu 2004 yılında bilgi paylaşımına ilişkin benzer bir anlaşma izledi.[8] Aralık 2007'de bir Romanya enerji heyeti Azerbaycan'ı ziyaret etti. İki taraf bir doğalgaz boru hattını görüştü ve "Avrupa'da enerji güvenliği" sağlamak için iki ülke arasındaki işbirliğinin önemini vurguladı.[9][10]
Devlet Ziyaretleri
[değiştir | kaynağı değiştir]2004 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Romanya'ya iki günlük bir devlet ziyareti gerçekleştirdi ve bu süre zarfında iki lider, aralarında iki ülke arasındaki ilişki ve terörle mücadele konusunda işbirliği fırsatlarının da bulunduğu çeşitli konularda özel görüşmeler yaptı. Bu görüşmeler sonucunda on bir ayrı anlaşma imzalandı.[11] Ayrıca bu ziyaret sırasında cumhurbaşkanı, uluslar arasındaki ilişkilerin devamı ve geliştirilmesinde elçiliğin rolünü vurgulayarak yeni bir elçilik binasının resmi açılışını gerçekleştirdi.
Üst Düzey Karşılıklı Ziyaretler
[değiştir | kaynağı değiştir]Cumhurbaşkanları
[değiştir | kaynağı değiştir]| Tarih | Sebep | Cumhurbaşkanları | |
|---|---|---|---|
| 1 | 2 Temmuz 1995 | resmi ziyaret | Azerbaycan Cumhurbaşkanı H. Aliyev |
| 2 | Mart 1996 | resmi ziyaret | Romanya Cumhurbaşkanı I. Iliescu |
| 3 | 29 Haziran – 1 Temmuz 1998 | resmi ziyaret | Romanya Cumhurbaşkanı [[Emil Constantinescu|E. Konstantineskü |
| 4 | 7-8 Eylül 1998 | Tarihi İpek Yolu'nun Restorasyonu Uluslararası Konferansı için çalışma ziyareti | Romanya Cumhurbaşkanı E. Konstantineskü |
| 5 | 11-12 Ekim 2004 | Resmi ziyaret | Azerbaycan Cumhurbaşkanı I. Aliyev |
| 6 | 5 Haziran 2006 | Karadeniz Forumu için çalışma ziyareti | Azerbaycan Cumhurbaşkanı I. Aliyev |
| 7 | 11-12 Ekim 2006 | Resmi ziyaret | Romanya Cumhurbaşkanı T. Băsescu |
| 8 | 19 Haziran 2007 | GUAM Zirvesi için çalışma ziyareti | Romanya Cumhurbaşkanı T. Băsescu |
| 9 | 24-25 Eylül 2007 | Tey Parkı - Haydar Aliyev Bulvarı'nın açılışı ve Haydar Aliyev Vakfı Temsilciliği için çalışma ziyareti Romanya | Azerbaycan Cumhurbaşkanı I. Aliyev |
| 10 | 2-4 Nisan 2008 | NATO Bükreş Zirvesi için çalışma ziyareti | Azerbaycan Cumhurbaşkanı I. Aliyev |
| 11 | 21 Ağustos 2008 | çalışma ziyareti | Romanya Cumhurbaşkanı T. Băsescu |
| 12 | 28-29 Eylül 2009 | resmi ziyaret | Azerbaycan Cumhurbaşkanı I. Aliyev |
| 13 | 13-14 Eylül 2010 | AGRI Zirvesi için çalışma ziyareti | Romanya Cumhurbaşkanı T. Băsescu |
| 14 | 18-19 Nisan 2011 | resmi ziyaret | Romanya Cumhurbaşkanı T. Băsescu |
Başbakanlar
[değiştir | kaynağı değiştir]| Tarih | Sebep | Bakanlar | |
|---|---|---|---|
| 1 | 26-27 Haziran 2013 | resmi ziyaret | Romanya Başbakanı Sayın Viktor Ponta |
Parlamento Başkanları
[değiştir | kaynağı değiştir]| Tarih | Sebep | |
|---|---|---|
| 18-20Aralık 2006 | resmi ziyaret | Azerbaycan Parlamentosu Başkanı Ögtay Asadoy Romanya'yı ziyaret etti ve Cumhurbaşkanı T. Başesku ve Romanya parlamentosunun diğer üst düzey yetkilileriyle görüştü. |
| 18-20 Haziran 2008 | Azerbaycan Parlamentosunun kuruluşunun 90. yıldönümü vesilesiyle ziyaret | Senato Başkanı Nicolae Vacaroiu başkanlığındaki bir parlamento heyeti |
| 13-16 Mart 2013 | resmi ziyaret | Temsilciler Meclisi Başkanı Valeriu Zgonea |
Belgeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Siyasi alan
[değiştir | kaynağı değiştir]| Belgeler | Tarih | Yer | |
| 1 | Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ile Romanya Dışişleri Bakanlığı Arasında İşbirliği Protokolü | 27 Nisan 1995 | Bakü |
| 2 | Azerbaycan Hükûmeti ile Romanya Hükûmeti Arasında Niyet Muhtırası | 27 Nisan 1995 | Bakü |
| 3 | Azerbaycan ve Romanya Arasında Dostluk İlişkileri ve Ortaklık Kurulmasına İlişkin Bildiri | 2 Temmuz 1995 | Bükreş |
| 4 | Azerbaycan ve Romanya Arasında Dostluk İlişkileri ve İşbirliği Anlaşması | 27 Mart 1996 | Bakü |
| 5 | Azerbaycan ve Romanya Arasında Dostluk İlişkileri ve Ortaklığın Geliştirilmesine İlişkin Bildiri | 30 Haziran 1998 | Bükreş |
| 6 | Azerbaycan ve Romanya Arasında Ortaklık Bildirisi | 29 Ekim 2002 | Bakü |
| 7 | Azerbaycan Cumhurbaşkanı ve Romanya Cumhurbaşkanı Ortak Bildirisi | 2004 ve 2006 | Bakü ve Bükreş |
| 8 | Azerbaycan ve Romanya Arasında Stratejik Ortaklık Kurulmasına İlişkin Anlaşma Bildirisi | 28 Eylül 2009 | Bükreş |
| 9 | Azerbaycan ve Romanya Arasında Stratejik Ortaklığın Gerçekleştirilmesine İlişkin Ortak Eylem Planı | 18 Nisan 2011 | Bakü |
| 10 | Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı ve Romanya Dışişleri Bakanlığı Arasında İşbirliği Protokolü | 18 Nisan 2011 | Bakü |
Yerleşik diplomatik misyonlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azerbaycan'ın Bükreş'te bir büyükelçiliği bulunmaktadır.
- Romanya'nın Bakü'de bir büyükelçiliği bulunmaktadr.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "USACC NEWS". www.usacc.org. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ "Farid Abdinbayov" (PDF). 8 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ "NewsLibrary.com - newspaper archive, clipping service - newspapers and other news sources". nl.newsbank.com. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ "Energy, one of the most attractive fields for Romania and Azerbaijan - Financiarul.ro". Financiarul.ro (Rumence). 7 Mayıs 2009. 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ "APA - Romanian ambassador Nikolae Ureche: "Romania has always been and will be reliable partner of Azerbaijan"". 25 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2009.
- ^ "Trend News : Azerbaijan's strategic location is advantageous for NATO: Romanian Ambassador". 14 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2009.
- ^ "NewsLibrary.com - newspaper archive, clipping service - newspapers and other news sources". nl.newsbank.com. 24 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ "AML - support.gale". www.accessmylibrary.com. 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ "Azerbaijan Business Center - Azerbaijan and Romania discussed Trans-Caspian gas pipeline perspectives". 3 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2009.
- ^ "Breakthrough in Nabucco pipeline". Hürriyet. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ "AML - support.gale". www.accessmylibrary.com. 25 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.
- ^ FS. "BILATERAL RELATIONS". bucharest.mfa.gov.az. 16 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2018.
- ^ "Azerbaijan - Romania relations" (PDF). 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2018.