Vaçar
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Ocak 2026) |
| Vaçar | |
|---|---|
| Yerel ad | |
| Konum | Pazarkent, Azerbaycan |
| En Yakın Şehir | Kelbecer |
| Kurucusu | Albanya, Haçen Prensliği |
Vaçar, Kafkasya'daki Albanya bölgesinde yer alan tarihi bir yerleşimdir. Kalıntıları, Kelbecer rayonundaki Pazarkent köyü yakınlarında bulunmaktadır. Çeşitli dönemlere ait tarihi ve mimari anıtlar yerleşimden günümüze kadar ulaşmıştır.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Vaçar kalıntıları, Genceser Manastırı'nın doğusunda, Pazarkent köyünün girişinde, aynı adı taşıyan nehrin kıyısında yer almaktadır. Kalıntılar arasında çok sayıda konut, sanayi ve ticari binanın yanı sıra birkaç kilise binasının kalıntıları da görülebilmektedir.[1] Bütün buluntular, bölgede bir kent yerleşimi olduğunu düşündürmektedir.[1]
Yerleşimin tam olarak ne zaman kurulduğu bilinmemekle birlikte, Vaçar'ın 12.-13. yüzyıllarda, özellikle Hasan Celal döneminde geliştiğine inanılmaktadır.[1]> İnşaat faaliyetlerine dair ilk yazıt burada, Celalyan Hanedanı'na ait Vaçar bölgesinde bulunmuştur.[1]
Vaçar bölgesindeki bir kilisede bulunan bir yazıtta şu ifadeler yer almaktadır:
"Ben, Vakhtang ve Khorishen'in oğlu Hasan, Haçin Hükümdarı, bu kutsal kiliseyi 678 (1229) yılında inşa ettim."[2]
Hasan Celal, hükümdarlığı sırasında Vaçar'da, dünyevi nitelikleri nedeniyle olağanüstü öneme sahip olan haç taşları da diktirmiştir.[1]
Anıtlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Mamaka Hatun Kilisesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Vaçar bölgesi, çok sayıda mezar taşına ve bir kilise içeren büyük bir ortaçağ mezarlığına ev sahipliği yapmaktadır.[1] İyi yontulmuş bazalt taşlarından inşa edilmiş kilisenin güney duvarına bitişik küçük, iki katlı bir şapel de bazalt taşlarından yapılmıştır.[1]
Dikdörtgen planlı ve kırma çatılı olan kilisenin iki yapı kitabesi bulunmaktadır: biri portalın alınlığında, diğeri batı cephesinde.[1]
Haçen Prensesi Mamaka'nın emriyle inşa edilen tek nefli kilise, dikdörtgen planlı olup tonozlu bir tavanla örtülüdür.[1] Bazilika şeklindeki kilisenin aynı yükseklikte bir dua salonu ve sunağı vardır. Kilisenin tek girişi batı duvarında yer almaktadır.[3]
Aziz Stepanos Kilisesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Vaçar bölgesinde bulunan tek nefli bir bazilika olan Aziz Stepanos Kilisesi'nin nefi, bir kemerle güçlendirilmiştir. Arazinin düzensizliği nedeniyle giriş kapısı güney tarafında yer almaktadır.[3]
Kilisenin mihrabının zemin seviyesinin üzerinde, yarım daire şeklinde bir girintiye yerleştirildiği ve her iki yanında kare şeklinde nişler oluşturulduğu belirtilmektedir. Binanın iki katlı yapısı, iyi yontulmuş taşlarla kaplanmıştır.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Мамедова, Гюльчохра (2004), Зодчество Кавказской Албании, Баку: Чашыоглу
- Мкртчян, Ш.М (1989), Историко-Архитектурные Памятники Нагорного Карабаха, Ереван
- Бархударянц, Макар (1895), Арцах, Баку