2026 Amerika Birleşik Devletleri'nin Venezuela'ya saldırısına uluslararası tepkiler
Görünüm
3 Ocak 2026'da Amerika Birleşik Devletleri, Venezuela'nın kuzeyindeki birçok noktaya hava saldırısı düzenledi ve ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores'in yakalandığını açıkladı. Bu açıklama, dünya çapında tepkilere yol açtı.[1]
Ülkeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Afrika
[değiştir | kaynağı değiştir]
Güney Afrika'nın Uluslararası İlişkiler Bakanlığı tarafından yayınlanan bir açıklamasında, BM Güvenlik Konseyi'ni durumu ele almak üzere acilen toplanmaya çağırdı.[2][3]
Asya
[değiştir | kaynağı değiştir]
Çin Dışişleri Bakanlığı, “egemen bir devlete karşı pervasızca güç kullanarak başkanını hedef alan ABD'yi derin bir şokla karşıladığını ve şiddetle kınadığını” ve saldırının “uluslararası hukuku ciddi şekilde ihlal ettiğini, Venezuela'nın egemenliğini ihlal ettiğini ve Latin Amerika ve Karayipler'in barış ve güvenliğini tehdit ettiğini” belirtti.[4] Ayrıca Çin'in Venezuela Büyükelçiliği, güvenlik durumu nedeniyle Çin vatandaşlarına Venezuela'ya seyahat etmemelerini tavsiye etti.[5]
Muhalefetteki Hindistan Komünist Partisi ve bağlı kuruluşları, ABD'nin Venezuela'ya yönelik saldırılarını kınadı.[6][7]
Endonezya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Yvonne Mewengkang, "uluslararası hukuka ve BM Şartı ilkelerine saygı duyulmasının önemini" vurgulayarak, gerginliğin azaltılması ve görüşme çağrısında bulundu.[8]
İran'ın dini lideri Ali Hamanei saldırıyı kınayarak, X'te “Önemli olan, bir düşmanın sahte iddialarla bir ülkenin hükümetine veya ulusuna bir şeyi zorla kabul ettirmek istediğini fark ettiğinde, o düşmana karşı kararlı bir şekilde durmaktır” dedi.[9] Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin Venezuela'ya yönelik saldırısını şiddetle kınayan bir açıklama yayınlayarak, bunu ülkenin ulusal egemenliği ve toprak bütünlüğüne açık bir ihlal olarak nitelendirdi.[10]
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, X aracılığıyla yaptığı açıklamada, "İsrail, özgür dünyanın lideri olarak hareket eden Başkan Trump'ın önderliğindeki ABD operasyonunu takdir ediyor. Bu tarihi anda İsrail, Maduro'nun yasadışı zulmü altında acı çeken özgürlüksever Venezuela halkının yanında yer almaktadır. İsrail, uyuşturucu ve terör ağını yöneten diktatörün devrilmesini memnuniyetle karşılar ve ülkeye demokrasinin geri dönmesini ve devletler arasında dostane ilişkilerin kurulmasını umut eder. Venezuela halkı demokratik haklarını kullanmayı hak ediyor. Güney Amerika, terör ve uyuşturucu ekseninden uzak bir geleceği hak ediyor." dedi.[11]
Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung, yetkililere Venezuela'daki Güney Kore vatandaşlarının korunmasını sağlamak ve durumun kötüleşmesi ihtimaline karşı tahliye planları hazırlamak talimatını verdi. Dışişleri Bakanlığı, vatandaşlarını korumak için görev gücü oluşturdu.[12]
Malezya Dışişleri Bakanlığı, olaylardan etkilenen ülkede hiçbir Malezyalı vatandaşın bulunmadığını doğruladı ve Malezyalıların güvenliğini sağlamak için durumu yakından takip ettiklerini ve aktif olarak güncel bilgileri aldıklarını belirtti.[13]
Katar Dışişleri Bakanlığı, saldırılarla ilgili derin endişe duyduklarını söyledi, itidal, gerilimin azaltılması ve görüşme çağrısında bulundu. Ayrıca, "Birleşmiş Milletler Şartı'na ve uluslararası hukukun yerleşik ilkelerine bağlı kalmayı savunan Katar Devleti'nin tutumunu" yeniden teyit ederek, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesinin önemini vurguladı.[14]
Avrupa
[değiştir | kaynağı değiştir]
Arnavutluk Dışişleri Bakanı Elisa Spiropali, Arnavutluk'un ABD'ye tam destek verdiğini açıkladı. Bakan, "Arnavutluk, ABD'nin sadık bir müttefiki ve NATO üyesi olarak, demokratik ilkelerin ve küresel güvenliğin savunulmasında Amerikan liderliğinin yanında yer almaktadır" dedi.[15]
Belarus Cumhurbaşkanı Alexandr Lukaşenko saldırıları kınadı ve Belarus Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin "silahlı saldırısının" uluslararası barış ve güvenliğe "doğrudan bir tehdit" olduğunu söyledi.[5]
Çek Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Petr Macinka, Venezuela'daki durumun sakinleştirilmesinin ve yerel muhalefetle de dahil olmak üzere diplomatik müzakerelerin yürütülmesinin önemli olacağını söyledi.[16]
Danimarka Dışişleri Bakanı, "BM Güvenlik Konseyi'nin durumu görüşmek üzere bir an önce toplanmasını bekliyorum. Gerginliğin azaltılması ve diyalog yoluna geri dönmemiz gerekiyor [...] uluslararası kurallara saygı duymaya devam etmeliyiz" dedi.[17]
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot saldırıları yasadışı olarak adlandırdı ve kınadı . Barrotn "Nicolás Maduro'nun yakalanmasına yol açan askerî operasyon, uluslararası hukukun temelini oluşturan güç kullanmama ilkesini ihlal etmektedir. Fransa, kalıcı bir siyasi çözümün dışarıdan dayatılamayacağını ve yalnızca egemen halkların kendi geleceklerini belirleyebileceğini yinelemektedir." dedi.[18]
Almanya Dışişleri Bakanlığı, durumu büyük endişeyle izlediğini açıkladı.[19]
İtalya, Venezuela'da demokratik geçiş sürecine desteğini yineledi, seçim zaferini tanımadığı Maduro hükûmetinin baskısını kınadı ve dış askeri müdahaleye karşı olduğunu belirtirken, uyuşturucu kaçakçılığına karışan devlet aktörleriyle bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere ulusal güvenliğe yönelik karma tehditlere karşı savunma amaçlı eylemlerin meşru olduğunu düşündüğünü ifade etti.[20]
Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, "Kosova, Amerikan kararlılığının etkisini anlıyor, kurtuluşumuz bunun kanıtıdır. ABD'nin Venezuela'daki zulümle mücadele ettiği bir dönemde, hepimiz bu tutumu güçlendirmeliyiz, çünkü transatlantik topluluk, Amerikan liderliği ve ortak değerler etrafında birleştiğinde en güçlü halini alır. Amerika liderlik ettiğinde, gururla bir arada dururuz çünkü kolektif özgürlüğümüz buna bağlıdır." diyerek ABD'ye destek verdi.[21]
Rusya Dışişleri Bakanlığı saldırıları kınayarak, olayları "silahlı saldırı eylemi" olarak nitelendirdi.[22]
İspanya Dışişleri Bakanlığı, gerginliğin azaltılması ve itidal çağrısında bulunarak, "uluslararası hukuk ve BM Şartı ilkelerine" uyulmasını istedi ve bakanlığın "barışçıl ve müzakereye dayalı bir çözümün sağlanması için arabuluculuk yapmaya hazır" olduğunu da söyledi. Bakanlık, 2024 Venezuela cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonuçlarını tanımadığını ve İspanya'nın "siyasi nedenlerle ülkelerini terk etmek zorunda kalan on binlerce Venezuelalıyı kabul ettiğini ve kabul etmeye devam edeceğini" yineledi.[18]
Dışişleri Bakanlığı, olayları "yakından" takip ettiğini açıkladı.[23][24]
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, demokratik protestolara yönelik baskılar ve seçimlerde hile yapıldığı iddiaları nedeniyle "Maduro rejimini" kınarken, Venezuela halkının "özgürlük fırsatına" destek verdiğini ifade etti.[25]
Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, "[...] Her zaman hepimizin uluslararası hukuku savunmamız gerektiğini söylüyorum ve buna inanıyorum" dedi, ancak saldırıları kınamayı veya bunların uluslararası hukuku ihlal edip etmediğini söylemeyi reddetti ve "önce gerçekleri ortaya çıkarmak" istediğini vurguladı.[26] Ayrıca Birleşik Krallık'ın saldırılara karışmadığını da açıkladı.[27] Dışişleri Bakanlığı, İngiliz vatandaşlarına Venezuela'ya seyahat etmemelerini tavsiye etti.[28]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Kahn, Carrie; Neuman, Scott (3 Ocak 2026). "'We are going to run the country,' Trump says after strike on Venezuela". NPR Illinois (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "South Africa voices grave concern over U.S. "invasion" of Venezuela". english.news.cn (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ Dlamini, Sizwe (3 Ocak 2026). "South Africa blasts US invasion of Venezuela as an act of imperial aggression". IOL (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Venezuela Live Updates: Trump Says U.S. Will 'Run the Country' After Capture of Maduro". 4 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b "Live updates: Trump addresses US capture of Venezuela President Maduro". CNN (İngilizce). 3 Ocak 2026. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Left Parties Condemn US Attack on Venezuela, Say Real Target Is Oil". Outlook India (İngilizce). 3 Ocak 2026. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "CPI(M) Polit Bureau Condemns US Military Aggression Against Venezuela". Deshabhimani (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "archive.ph". archive.ph. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ Staff, Al Jazeera. "World reacts to US bombing of Venezuela, 'capture' of Maduro". Al Jazeera (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ hejazi (3 Ocak 2026). "Iran Condemns U.S. Attack on Venezuela". WANA (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Gideon Sa'ar'ın açıklaması".
- ^ "(LEAD) Lee orders protection of S. Korean nat'ls in Venezuela, evacuation plans prepared: Cheong Wa Dae".
- ^ "No Malaysians affected by Venezuela security incidents" (İngilizce). 3 Ocak 2026. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Qatar Expresses Deep Concern over Developments in Venezuela and Calls for Dialogue to Resolve Disputes". mofa.gov.qa. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Arrestimi i Maduros, Spiropali: Shqipëria është përkrah SHBA".
- ^ "FM Macinka: What is important now is calming situation in Venezuela and diplomacy". Radio Prague International (İngilizce). 3 Ocak 2026. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Lars Løkke: 'Vi må fastholde respekt for de internationale spilleregler' | Nyheder". DR (Danca). 3 Ocak 2026. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ a b Walters, Joanna; Sedghi, Amy; Mackay, Hamish; Sedghi, Joanna Walters (now); Amy; Mackay (earlier), Hamish (3 Ocak 2026). "Donald Trump says US is 'going to run' Venezuela after overnight strikes – live". the Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Venezuelan president Maduro captured and flown out of country following 'large scale' US attack, Trump says – live".
- ^ "Sviluppi sulla situazione in Venezuela, nota di Palazzo Chigi". www.governo.it (İtalyanca). 3 Ocak 2026. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Osmani: Kosovo stands strongly with the US against Venezuela's narco-terrorist regime".
- ^ Times, The Moscow (3 Ocak 2026). "Russia Demands Release of Maduro After U.S. Military Strikes Venezuela". The Moscow Times (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "No: 1, 3 Ocak 2026, Venezuela'daki Son Gelişmeler Hk".
- ^ "Türkiye calls for restraint in Venezuela after US strikes - Türkiye News". Hürriyet Daily News (İngilizce). 3 Ocak 2026. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ en, Por Newsroom InfobaeSeguir (3 Ocak 2026). "Ucrania defiende que Venezuela tenga "una oportunidad de libertad"". infobae (İspanyolca). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ Brown, Alexander (3 Ocak 2026). "Keir Starmer 'wants to speak to Trump' over Venezuela raid as PM breaks silence". Daily Mirror (İngilizce). Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Starmer won't be drawn on whether US strikes on Venezuela broke international law". BBC News (İngilizce). 3 Ocak 2026. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Venezuela travel advice". GOV.UK (İngilizce). 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.