Azerbaycan-Macaristan ilişkileri

Azerbaycan ile Macaristan arasındaki diplomatik ilişkiler, Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan etmesinden bir yıl sonra kurulmuştur.

Azerbaycan'ın Budapeşte'de büyükelçiliği bulunmaktadır. Macaristan'ın ise Bakü'de büyükelçiliği vardır.

Her iki ülke de Avrupa Konseyi'nin tam üyesidir. Macaristan, Azerbaycan'ın tam üyesi olduğu Türk Devletleri Örgütü'nde gözlemci statüsüne sahiptir.

Arka Plan

Diplomatik İlişkiler

Macaristan Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti'ni 26 Aralık 1991'de^[1] tanıdı ve diplomatik ilişkiler 27 Kasım 1992'de kuruldu. Azerbaycan'daki Macaristan Büyükelçiliği 12 Ocak 2009'da kuruldu. 14 Aralık 2010'dan beri Azerbaycan'daki Macaristan Büyükelçisi Zsolt Cutora'dır. Macaristan'daki Azerbaycan Büyükelçiliği Eylül 2004'te açıldı. Şu anda Azerbaycan'ın Macaristan Büyükelçisi Vilayat Guliyev'dir.

Azerbaycan, Türk Devletleri Örgütü'nde tam üye iken Macaristan gözlemci statüsündedir.

Macaristan'daki Azerbaycanlı azınlık

Macaristan'da yüzlerce Azerbaycanlı bulunmaktadır.

Üst Düzey Karşılıklı Ziyaretler

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, 6 Mart 2016'da Bakü'de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüştü

Devlet Başkanları

4-5 Aralık 1994 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı Heydar Aliyev'in çalışma ziyareti
18-19 Şubat 2008 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in resmi ziyareti
26-27 Ocak 2009 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in çalışma ziyareti
10-12 Kasım 2011 - Macaristan Cumhurbaşkanı Pál Schmitt'in ziyareti
11-12 Kasım 2014 - Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Macaristan'ı ziyaret etti.^[2]

Hükümet Başkanı

7–8 Temmuz 2008 - Macaristan Başbakanı Ferenc Gyurcsány'nin resmi ziyareti;
14 Kasım 2008 - Başbakan Ferenc Gyurcsány'nin çalışma ziyareti;
13–14 Eylül 2010 - Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın resmi ziyareti;
29 Haziran-1 Temmuz 2012 - Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın resmi ziyareti.

Parlamento Başkanları

15 Haziran 2007 - Milli Meclis Başkan Yardımcısı V. Alasgarov'un resmi ziyareti
5-7 Eylül 2008 - Macaristan Parlamentosu Başkanı Katalin Szili'nin resmi ziyareti
7-9 Aralık 2011 - Milli Meclis Başkanı Ogtay Asadov'un resmi ziyareti
5-8 Haziran 2012 - Macaristan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Márton Gyöngyösi'nin ziyareti
29 Mayıs-1 Haziran 2013 - Macaristan Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Márton Gyöngyösi'nin ziyareti
14-15 Haziran 2013 - Azerbaycan-Macaristan Parlamentolararası İlişkiler Çalışma Grubu Başkanı Hanhuseyn Kazimli'nin ziyareti

Bakanlar

Şubat 1997 - Macaristan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı I. Sent-Ivan ziyareti
7-8 Eylül 1998 - Macaristan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Q. Qabi ziyareti
3-24 Nisan 2004 - Macaristan Dışişleri Bakan Yardımcısı Y. Boros ziyareti
22-24 Ocak 2006 - Macaristan Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşlerden Sorumlu Müsteşarı A. Borso ziyareti
29 Kasım-1 Aralık 2006 - Dışişleri Bakan Yardımcısı X. Xalafov ziyareti
22-23 Mart 2007 - Azerbaycan Maliye Bakanı S. Sharifov ziyareti
17-19 Mayıs 2007 - Macaristan Dışişleri Bakanı K. Qonts resmi ziyareti
13-15 Eylül 2007 - Azerbaycan Sanayi ve Enerji Bakanı N. Aliyev ziyareti
23-25 Eylül 2007 - Azerbaycan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı F. Alakbarov resmi ziyareti ziyaret
22 Kasım 2007 - Macaristan Ekonomi ve Ulaştırma Bakanı Y. Koka ziyareti
24-27 Mayıs 2009 - Azerbaycan Sınır Hizmetleri Başkanı E. Guliyev ziyareti
2 Mart 2010 - Dışişleri Bakan Yardımcısı M. Mammad-Guliyev ziyareti
11-12 Mart 2010 - Azerbaycan Eğitim Bakanı M. Mardanov ziyareti
24-26 Şubat 2011 - Macaristan Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı J. Nemet ziyareti
28 Şubat-2 Mart 2011 - Dışişleri Bakan Yardımcısı X. Xalafov ziyareti
27-30 Kasım 2011 - Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Sosyal Koruma Fonu Başkanı S. Muslimov ziyareti
23-25 Temmuz 2012 - Azerbaycan ve Macaristan arasındaki hükûmetlerarası komisyon grubu başkanı, Devlet Sekreteri Péter Szijjártó ziyareti
8-9 Ekim 2012 - Ekonomik Kalkınma Bakanı Şahin Mustafaev çalışma ziyareti
12-14 Mart 2013 - Kırsal Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Gyula Budai ziyareti
7-8 Nisan 2013 - Milli Kalkınma Bakanı Zsuzsa Nemeth, Milli Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı V. Nagy Vilmos, Milli Havacılık Genel Müdürü Ildiko Sakmari, Milli Kalkınma Bakanlığı Kıdemli Danışmanı Istvan Erenyi ziyareti (Dünya Ekonomik Forumu'na katılım için)
17 Mayıs 2013 - Azerbaycan Cumhuriyeti Sağlık Bakanı O. Shiraliyev ziyareti
8-9 Kasım 2013 - İletişim ve Enformasyon Bakanı TeTeknolojiler A. Abbasov ziyareti
1-3 Aralık 2013 - Ulusal Kalkınma Bakanı Zsuzsa Nemeth ziyareti
27-28 Ocak 2014 - Azerbaycan-Macaristan hükûmetlerarası komisyon grubu başkanı, Devlet Sekreteri Peter Szijjarto ziyareti
27-28 Nisan 2014 - Dışişleri Bakanı E. Mammadyarov çalışma ziyareti^[3]
3-4 Kasım 2014 - Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó Azerbaycan'ı ziyaret etti.^[4]

Parlamentolar Arası İlişkiler

Şablon:Referanssız bölüm

26 Mart 2007'de Macaristan Parlamentosu, Macaristan-Azerbaycan parlamentolar arası dostluk grubunu kurdu. Márton Gyöngyösi grubun başkanıdır.
Azerbaycan-Macaristan parlamentolar arası ilişkileri çalışma grubu, 8 Nisan 2011'de Azerbaycan Milli Meclisi'nde kuruldu. Çalışma grubunun başkanı Hanhüseyn Kazımli.

Stratejik Ortaklık

Macaristan, 11 Kasım 2014'te Azerbaycan ile stratejik ortaklık anlaşması imzaladı.^[5] Ana anlaşmanın yanı sıra, Budapeşte ve Bakü arasında direkt uçuşların yeniden başlatılması konusunda işbirliğini öngören bir havacılık belgesi, 200 Azerbaycanlı öğrenci için burs anlaşması ve spor, gençlik ve turizm konularında diğer anlaşmalar da bugün imzalandı.^[6]

Kardeş Şehirler

Gyöngyös, Macaristan - Şuşa, Azerbaycan^[7]
Tiszavasvári, Macaristan - Ağdam, Azerbaycan^[8]

Gençlik Düzeyi

Azerbaycan-Macar Gençlik Birliği (AHYU), 6 Aralık 2012 tarihinde Macaristan'da çalışan ve eğitim gören Macar gençliği ve Azerbaycanlı gençliğin aktif temsilcileri tarafından kurulmuştur.^[9] Ana hedef, gençler arası iletişimi oluşturarak ve teşvik ederek Azerbaycan-Macaristan ilişkilerini gençlik düzeyinde geliştirmektir.^[10]

Projeler

Macaristan'da Eğitim - Azerbaycanlı gençleri Macaristan'daki eğitim fırsatları hakkında bilgilendirmeyi amaçlamaktadır.^[11] * 21-22 Kasım 2014'te Macaristan'da "Azerbaycan Turizm Günleri"^[12]

Eğitim

Azerbaycan, yabancı öğrenci çekmek isteyen Macar üniversiteleri için en umut vadeden pazarlardan biri olarak kabul ediliyor ve ülkenin önde gelen üniversiteleri, Azerbaycanlı öğrencilere uluslararası ilişkiler, yönetim, BİT, tıp, tarım, mühendislik ve su temini gibi alanlarda kaliteli eğitim vermeye hazır. Azerbaycanlı öğrencilerin Macaristan'da eğitim görme fırsatı, 2012 yılında Budapeşte'de hükûmetlerarası ekonomik işbirliği komisyonu toplantısının oturum aralarında imzalanan bir öğrenci burs programı anlaşmasıyla yaratıldı. 2015 yılından itibaren Macaristan bu program kapsamında 200 Azerbaycanlı öğrenciyi kabul edecek ve Macar tarafı eğitim masraflarını karşılayacak, yurt sağlayacak ve öğrencilere aylık yaklaşık 40.460 Macar forinti (~125 euro) değerinde burs verecektir.^[13]

Enerji

Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Rusya'nın Güney Akım doğalgaz boru hattı projesinden vazgeçmesine tepki olarak, uzun vadede enerji tedarik güvenliğini sağlamak için yeni kaynaklar bulması gerekeceğini söyledi. Szijjártó, mevcut seçenekler konusunda Azerbaycan'dan ithal edilen doğalgazdan bahsetti.^[14]

İş Dünyası

Azerbaycan-Macaristan İş Forumu Kasım 2014'te Budapeşte'de düzenlendi.^[15]

Ulaşım

Bakü ve Budapeşte arasında doğrudan WizzAir uçuşu Nisan 2013'te duyuruldu, uçuşlar Haziran 2013'te başladı.^[16]
Bakü-Budapeşte kargo bağlantısı Mart 2014'te başladı^[17]

Gıda

Sericovia Kft, 2012'den itibaren Azerbaycan'dan Macaristan'a organik nar suyu ithal etmeye başladı.^[18]

Sanat

Azerbaycan sanat sembollerini yansıtan Macar pulları basıldı;
Budapeşte posta pulları, Azerbaycanlı sanatçı (Çingiz Mehbaliyev'in) resimlerini yansıtıyor.^[19]

Hayırseverlik

Azerbaycan, Macaristan'daki görme engelli çocuklar enstitüsünü destekleyecek. Azerbaycan fonlarından kısmen finanse edilecek olan Laszlo Batthyany Görme Engelli Çocuklar Enstitüsü'nün yeni kanadının temel taşı, Ocak 2014'te Budapeşte'de atıldı.^[20] Projenin maliyeti 500 milyon forint (1,67 milyon Euro) olacak ve bunun 240 milyonu Azerbaycan vakfı tarafından karşılanacak.^{[kaynak belirtilmeli]}

Yerleşik diplomatik temsilcilikler

Azerbaycan'ın Budapeşte'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır.
Macaristan'ın Bakü'de bir büyükelçiliği bulunmaktadır.

Kaynakça

^ Azerbajdzsan.com: Azerbaijan & Hungary^[Usurped]
^ HungaryToday.hu Azeri President Ilham Aliyev On Official Visit To Budapest
^ "MFA.gov.az: Azerbaijan - Hungary relations" (PDF). 6 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.
^ Azerbajdzsan.com: Azerbaijan-Hungary cooperation to be mulled in Baku^[Usurped]
^ Hungary signs strategic partnership agreement with Azerbaijan
^ "GBtimes: Hungary and Azerbaijan sign strategic agreement". 6 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2018.
^ A declaration of fraternization between Gyöngyös, at the foot of the Mátra, the highest mountain range in Hungary, and the occupied Shusha town of Azerbaijan.
^ AzerNews.az: Azerbaijani occupied town twinned with Hungary's Tiszavasvari
^ AHYU - official website
^ Official AHYU Facebook page
^ Azerbaijani-Hungarian Youth Union realizes new project^[Usurped]
^ Call for applications: “Azerbaijan Tourism Days in Hungary” in November 21-22, 2014^[Usurped]
^ Azerbaijani-Hungarian ties developing in education and tourism
^ Szijjarto calls for new energy supplies
^ Hungarian-Azeri Business Forum with PM Orban and President Aliyev
^ "Budapest Airport welcomes Wizz flight to Baku". 6 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.
^ Baku-Budapest cargo connection begins
^ Exclusive Interview: Ramil Azmammadov, who built pomegranate bridge between Hungary and Azerbaijan
^ Budapest postage stamps reflect Azerbaijani artist’s paintings
^ Azerbaijan to support Hungarian institute for blind children

[1] Azerbajdzsan.com: Azerbaijan & Hungary^[Usurped]

[2] HungaryToday.hu Azeri President Ilham Aliyev On Official Visit To Budapest

[3] "MFA.gov.az: Azerbaijan - Hungary relations" (PDF). 6 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.

[4] Azerbajdzsan.com: Azerbaijan-Hungary cooperation to be mulled in Baku^[Usurped]

[5] Hungary signs strategic partnership agreement with Azerbaijan

[6] "GBtimes: Hungary and Azerbaijan sign strategic agreement". 6 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2018.

[7] A declaration of fraternization between Gyöngyös, at the foot of the Mátra, the highest mountain range in Hungary, and the occupied Shusha town of Azerbaijan.

[8] AzerNews.az: Azerbaijani occupied town twinned with Hungary's Tiszavasvari

[9] AHYU - official website

[10] Official AHYU Facebook page

[11] Azerbaijani-Hungarian Youth Union realizes new project^[Usurped]

[12] Call for applications: “Azerbaijan Tourism Days in Hungary” in November 21-22, 2014^[Usurped]

[13] Azerbaijani-Hungarian ties developing in education and tourism

[14] Szijjarto calls for new energy supplies

[15] Hungarian-Azeri Business Forum with PM Orban and President Aliyev

[16] "Budapest Airport welcomes Wizz flight to Baku". 6 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2015.

[17] Baku-Budapest cargo connection begins

[18] Exclusive Interview: Ramil Azmammadov, who built pomegranate bridge between Hungary and Azerbaijan

[19] Budapest postage stamps reflect Azerbaijani artist’s paintings

[20] Azerbaijan to support Hungarian institute for blind children

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]